आज लक्ष्मी पुजा अर्थात दिपावली : घर घरमा लक्ष्मीकाे पुजा गर्दै

निकेश शाह

बरमझिया । आज लक्ष्मी पुजा अर्थात दिपावली , घर घरमा लक्ष्मीकाे पुजा गरेर मनाउँदै छन । गरिब घरमा तिहार (दिवाली) तडकभडक र महँगो सामानले होइन, साँचो श्रद्धा, सरलता र ओठको मुस्कानले मनाइन्छ।

आर्थिक अभावका बीच पनि हामीहरू आपसी माया, सांस्कृतिक परम्परा र उपलब्ध सीमित स्रोतसाधनको प्रयोग गरेर यो पर्वलाई उल्लासमय बनाउँछन्।
माटोको दियालो र तेलको बत्ती: महँगा आधुनिक झिलिमिली बत्ती को सट्टा हामीहरू माटोको पाला (दियालो) मा तोरीको तेल वा मट्टितेल राखेर कपासको बत्ती बाल्छु। यसले घरलाई मात्र होइन, पूरै वातावरणलाई परम्परागत रूपमा उज्यालो बनाउँछ।
सफा घर र प्राकृतिक सजावट: घरलाई महँगो रङ्गरोगन गर्न नसके पनि हामीहरू घरलाई निकै सफासुग्घर राख्छु। माटो र गोबरले आँगन तथा घरको भुइँ लिपेर पवित्र बनाउँछन्। बजारको कृत्रिम फूलको सट्टा आफ्नै पाखापखेरा वा बारीमा फुलेका सयपत्री र मखमली फूलका माला उनेर ढोका सजाउँछन्।
सरल लक्ष्मी पूजा: महँगा मिठाई वा धेरै प्रकारका फलफूल चढाउन नसके पनि, हामीहरू घरमा जे उपलब्ध छ—जस्तै सुख्खा रोटी, भुटेको मकै, चामलको पिठोबाट बनेको रोटी वा साधारण बतासा र हलुवा बनाएर देवी लक्ष्मीलाई चढाउँछन्। उनीहरूको पूजामा धनको घमण्ड हुँदैन, केवल मनको शुद्धता हुन्छ।
यता तिथि घटबढका कारण आज कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा एकैदिन परेको छ ।आज बिहान कुकुरको पूजा गरेपछि बेलुका लक्ष्मीपूजा गर्नुपर्ने अन्तर्राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णय समितिका सदस्य आचार्य लक्ष्मण पन्थीले जानकारी दिए ।कात्तिक कृष्ण चतुर्दशीका दिन कुकुरलाई मीठा परिकार खान दिए यमराजको ढोकामा द्वारपालका रूपमा बस्ने श्याम र सबल नामका कुकुरले यमलोक जाँदा बाटो छोडिदिने धार्मिक विश्वास छ ।कुकुरलाई आज्ञापालक र सुरक्षामा भरपर्दो घरपालुवा जनावरका रूपमा पनि पुज्ने चलन छ ।यसैगरी गाईपूजा कात्तिक २३ गते सोमबार परेको छ भने गोरुपूजा, हलितिहार, गोबद्र्धनपूजा, बलीपूजा र आत्म (म्ह) पूजा कात्तिक २४ गते मंगलबार परेको समितिले जनाएको छ ।यमपञ्चकको मुख्य दिन भाइटीका भने कात्तिक २५ गते बुधबार परेको छ । पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले भाइटीकाको उत्तम साइत कात्तिक २५ गते बिहान ११ः०७ बजेलाई तोकेको छ ।

आज नरक चतुर्दशी

आज कुकुर तिहारको दिनलाई ‘नरक चतुर्दशी’ पनि भनिन्छ ।आज बिहानै विभिन्न तीर्थ, नदी वा तलाउमा गई स्नान गरेर बलेको बत्ती दक्षिण फर्काएर बगाउने चलन छ । यसो गरेमा मृत्युपश्चात् नरक जानुनपर्ने धार्मिक विश्वास छ ।यमपञ्चक अर्थात् तिहारका पाँचै दिन तिलको तेल लगाएर स्नान गर्ने प्रचलन पनि छ । यसो गरेमा शरीर स्वस्थ हुने आयुर्वेदिक मत समेत छ ।यमपञ्चकको पहिलो दिन हिजो कागपूजा गरिएको थियो ।

प्रकाशित मिति: २०२६-११-०८ , समय : १२:२८:३० , 10 hours अगाडि