सीमावर्ती क्षेत्र ठूलो जूवाकाे अखडा : पचासौं नेपालीहरू दैनिक जूवामा सहभागी

गामघर डेस्क

सिराहा । लौकी ढाँडी क्षेत्र आसपासको नेपाल–भारत सीमावर्ती भूभाग पछिल्लो समय ठूलो जूवा अखडाको रूपमा परिणत भएको छ। विशेषगरी लहान नगरपालिका अन्तर्गत पर्ने सीमावर्ती क्षेत्रमा केही दिनयता दैनिक रूपमा संगठित ढंगले जूवा सञ्चालन भइरहेको स्थानीय स्रोतले बताएका छन्। भारतीय नागरिक ‘पपुवा’ नामले चिनिने व्यक्तिको घरलाई केन्द्र बनाएर सञ्चालन भइरहेको उक्त जूवा अखडामा नेपाली नागरिकहरूको उल्लेख्य सहभागिता देखिएको छ।

स्थानीयका अनुसार, यो जूवा अखडा कुनै सामान्य जमघट मात्र होइन, मिनी क्यासिनो झैँ व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ। यहाँ दैनिक रूपमा लाखौँ रुपैयाँ बराबरको हारजित हुने गरेको छ। सिराहा मात्र होइन, सप्तरी, सर्लाही, महोत्तरी, धनुषा, सिन्धुली र रौतहट लगायतका जिल्लाबाट दैनिक रूपमा पचासौँ नेपालीहरू उक्त स्थानमा पुग्ने गरेका छन्। सीमा पारि सहज पहुँच र निगरानीको कमीका कारण यो गतिविधि झनै मौलाउँदै गएको देखिन्छ।

यस जूवा अखडाले सामाजिक र आर्थिक दुवै क्षेत्रमा गम्भीर असर पार्न थालेको छ। जूवामा ठूलो रकम हार्ने क्रम बढेसँगै धेरै परिवार आर्थिक संकटमा परेका छन्। कतिपय व्यक्तिहरूले ऋण लिएर, सापटी उठाएर वा आफ्नो जग्गा–जमिन बेचेर समेत जूवा खेल्ने प्रवृत्ति बढेको स्थानीयहरू बताउँछन्। “एकपटक हारिसकेपछि जित्ने लोभले फेरि–फेरि जाने बानी लाग्छ, जसले मानिसलाई पूर्ण रूपमा जूवाको लतमा फसाउँछ,” एक स्थानीय बासिन्दाले नाम नखुलाउने सर्तमा भने।

सामाजिक रूपमा पनि यसको असर गहिरिँदै गएको छ। परिवारभित्र झगडा, आर्थिक अभाव, ऋणको बोझ र मानसिक तनावका घटना बढ्न थालेका छन्। जूवाको लतले गर्दा कतिपय युवा रोजगारी र जिम्मेवारीबाट टाढा हुँदै गएका छन् भने केही व्यक्तिहरू आपराधिक गतिविधितर्फ समेत आकर्षित हुने खतरा देखिएको छ।

स्थानीय प्रशासनको निष्क्रियता र सुरक्षा संयन्त्रको कमजोरीका कारण यस्तो गतिविधि खुलेआम सञ्चालन भइरहेको आरोप पनि लाग्न थालेको छ। सीमा क्षेत्र भएकाले नेपाल प्रहरीको सीधा पहुँच सीमित हुने र भारतीय भूभागमा पर्ने भएकाले नियन्त्रण गर्न कठिनाइ हुने तर्क गरिए पनि समन्वयको अभावले समस्या झन् जटिल बनेको देखिन्छ।

सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार, यस्तो अवस्थामा नेपाल प्रहरी र भारतीय सुरक्षा निकायबीच प्रभावकारी समन्वय अपरिहार्य हुन्छ। सीमावर्ती अपराध नियन्त्रणका लागि संयुक्त अनुगमन, सूचना आदान–प्रदान र आकस्मिक कारबाही आवश्यक पर्ने उनीहरूको भनाइ छ। “यदि अहिले नै नियन्त्रण गर्न सकिएन भने यो जूवा अखडा अझ ठूलो नेटवर्कमा विस्तार हुन सक्छ,” एक सुरक्षा विश्लेषकले बताए।

स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले पनि यस विषयमा चासो देखाउन थालेका छन्। उनीहरूले सीमावर्ती क्षेत्रमा भइरहेको गैरकानुनी गतिविधि नियन्त्रण गर्न संघीय सरकार र सुरक्षा निकायलाई सक्रिय भूमिका खेल्न आग्रह गरेका छन्। “हाम्रो क्षेत्रका युवाहरू बिग्रँदै गएका छन्, परिवारहरू तहसनहस हुने अवस्थामा पुगेका छन्,” एक जनप्रतिनिधिले बताए।

यसैबीच, जूवा अखडाको सञ्चालनमा संलग्न व्यक्तिहरूले भने यसलाई सामान्य मनोरञ्जनको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरेका छन्। तर, दैनिक लाखौँ रुपैयाँको कारोबार र विभिन्न जिल्लाबाट मानिसहरूको नियमित सहभागिताले यसलाई संगठित अवैध गतिविधिको रूपमा पुष्टि गर्ने पर्याप्त आधार देखिएको छ।

सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने यस्ता गतिविधिले केवल व्यक्तिगत जीवन मात्र होइन, समग्र समाज र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर पार्ने निश्चित छ। जूवाको लतले मानिसलाई आर्थिक रूपमा कमजोर बनाउनुका साथै सामाजिक संरचनामा समेत विघटन ल्याउने खतरा हुन्छ।

त्यसैले, नेपाल प्रहरीले भारतीय समकक्षीसँग समन्वय गरी तत्काल यस जूवा अखडामाथि नियन्त्रण गर्न आवश्यक देखिन्छ। समयमै प्रभावकारी कदम चालिएन भने अझ धेरै नेपाली नागरिक आर्थिक बिचल्लीमा पर्ने र सामाजिक समस्या झनै गहिरिने निश्चित जस्तै देखिन्छ। नव जनप्रहारबाट

प्रकाशित मिति: २०२६-०५-०४ , समय : ०६:२९:२५ , 3 hours अगाडि